ქრონიკა N1
ქალი, რომელიც სისტემამ შთანთქა
ავტორი
ლინდა ჩიხლაძე

ფოტო
ლინდა ჩიხლაძე

გრაფიკა
ანა ფრუიძე

დაახლოებით ერთი კვირის წინ სრულიად სოციალური ქსელი ერთმა შემზარავმა ამბავმა წალეკა. ემიგრაციაში მყოფი ფბ მომხმარებელი მის მეგობარზე წერდა, ღიმილა სოფიზე, რომელიც ოჯახური ძალადობის მსხვერპლი იყო. როგორც ამ ტრაგიკული სტატუსიდან ირკვევა, ღიმილა სოფიზე ქმარი სისტემატიურად ძალადობდა „ყოველ ღამე, როცა ქმარი სცემდა, დილით მაინც ღიმილიანი სახით დადიოდა ქუჩაში რადგან ბავშვები ბაღში მიეყვანა… ბევრჯერ ვთხოვე გაშორდი თქო ათასი თავშესაფარია და თავს უშველე თქო, მაგრამ პასუხი ეთიდაიგივე იყო… სად წავიდე, ხო იცი, დედა არ მყავს და დედინაცვალს ორი ბავშვით ვერ მივადგები, არ შემიშვებსო… ასე გრძელდებოდა დღეები… ქმარი თუ სახლში არ იყო, დედამთილი სცემდა…"

პოსტიდან ჩანს, რომ მსხვერპლს წასასვლელი არ ჰქონდა, უსაფრთხოდ რომ ეგრძნო თავი. თავშესაფარზე, ალბათ ასე იფიქრა, „იქ ყოფნის ვადა, რომ გამივა მერე, რაღა მეშველებაო" და გამოუვალ მდგომარეობაში მყოფს, მოწყვლადს ფიზიკური ძალადობის ატანა მარტო ქმრისგან კი არა, დედამთილისგანაც უწევდა. ძალადობის ამ უმძიმესი სერიების სცენებს კი ორი მცირეწლოვანი შვილი უყურებდა, იძულებით. მაშინ, როცა შვილის აღზრდა, პიროვნული განვითარება მშობლების ვალდებულებაა, თავად ბავშვების კანონიერი წარმომადგენელი - მშობელი მამა იყო ამ საშინელი აქტის ავტორიც და მთავარი პერსონაჟიც. მეორე ხარისხოვან როლში კი ბებია იყო, რომელებიც ერთობლივად, დედაზე ძალადობის პარალელურად, არასრულწლოვანი ბავშვების ფსიქიკასაც ანადგურებდნენ.

ბოლოს დედა შვილებთან ერთად მაინც წავიდა თავშესაფარში, თუმცა... და აქ ვაწყდებით ყველაზე დიდ სისტემურ პრობლემას - რამდენად პასუხობს სახელმწიფოს მიერ შეთავაზებული სერვისი მსხვერპლის საჭიროებებს? რამდენად ეფექტიანია ის მისთვის? აქვს კი მსხვერპლს იქ გაძლიერების შესაძლებლობა ისე, რომ თავშესაფრის მიტოვების შემდეგ დამოუკიდებლად განაგრძოს ცხოვრება და არ იყოს იძულებული თავის „მოძალადე ქმარს" დაუბრუნდეს?

როგორც პოსტის ავტორი გვიყვება, ღიმილა სოფის ნება დართეს, ქმარს დაბრუნებოდა, „რადგან დიდი ხანი ვერ იქნებოდა თავშესაფარში", ხოლო მოძალადე ქმარს ხელწერილი დააწერინეს, რომ „ხელს არ დაარტყამდა". არ დაარტყა, თუმცა „მანქანაში ჩააჯინა და ხეს მიახეთქა". ღიმილა სოფიმ კი ხერხემლის ისეთი დაზიანება მიიღო, რომ მოძალადე იძახდა, „არც მოკვდა და არც მორჩაო".

მხოლოდ ხელწერილს დასჯერდნენ?!... რამდენად ჯეროვნად მოხდა მსხვერპლის მოძალადესთან დაბრუნებისას რისკების შეფასება? რა კონკრეტული ღონისძიებები დაიგეგმა მათი თავიდან ასაცილებლად? ხორციელდებოდა თუ არა მოძალადის მონიტროინგი? რა მუშაობა ჩატარდა მოძალადესთან „ძალადობრივი ქცევის კორექციის" მიმართულებით?...

დამცავი ორდერის გაცემისას მოძალადეებისთვის ძალადობრივი დამოკიდებულებისა და ქცევის შეცვლაზე ორიენტირებული სავალდებულო კურსის შემუშავების და განხორციელების ვალდებულება, ჯერ კიდევ 2013-2015 წლის სამოქმედო გეგმაში გაიწერა, რომელიც დღემდე არ განხორციელებულა და მუდმივად გეგმის შემდგომ სამოქმედო პერიოდში გადადის? რატომ?

ეს ის კითხვებია, რომელთა ჯეროვნად აღსრულებაზე, ხშირ შემთხვევაში, ბევრი ქალის სიცოცხლის შენარჩუნებაა დამოკიდებული.

ეს ის ვალდებულებებია, რომლის ჯეროვნად აღსრულებაზე პასუხისმგებლობა სახელმწიფომ 2017 წელს, „სტამბულის კონვენციის" რატიფიცირების შემდეგ აიღო საკუთარ თავზე.

საბოლოოდ, სოფის აპარატი გამოურთეს. ღიმილა სოფოს არ ქონდა უფლება სოფო ყოფილიყო. სოფოს ყველა უფლება წაართვეს. ის საერთოდ აღარ არის.... ის „გაუმართავმა" სისტემამ შთანთქა.

სად იყო საზოგადობა? ნაცნობები, მეზობლები, რომლებიც ძალადობის ფაქტს ხედავდნენ, ესმოდათ და რეაგირებას არ ახდენდნენ?

p.s. სახალხო დამცველის 2020 წლის ადამიანის უფლებებისა და თავისუფლებების შესახებ წლიური ანგარიშის თანახმად, საანგარიშო პერიოდში ერთ-ერთი მთავარი გამოწვევა კვლავ გენდერული ნიშნით მოტივირებული ქალთა მკვლელობებია (ფემიციდი). სტატისტიკა აჩვენებს, რომ წლიდან წლამდე ფემიციდის შემთხვევების რაოდენობა არათუ იკლებს, არამედ იზრდება.

საქართველოს გენერალური პროკურატურის მონაცემებით, 2020 წელს 24 ქალის მკვლელობის ფაქტი გამოვლინდა, საიდანაც 15 შემთხვევაში ოჯახური დანაშაულის ნიშანი გამოიკვეთა, ქალის მკვლელობის მცდელობის 27 ფაქტიდან კი ოჯახური დანაშაულის ნიშანი 17 შემთხვევაში დაფიქსირდა.
Made on
Tilda